Midsommar w Szwecji

Midsommar, czyli szwedzkie powitanie wakacji

Midsommar dla wielu Szwedów oznacza początek długo wyczekiwanych wakacji. Jest świętem ruchomym, które obchodzi się zawsze w piątek między 19 a 25 czerwca. Czym dokładnie jest Midsommar i skąd wzięły się zwyczaje związane z tym świętem?

Midsommar w Szwecji
Obchody Midsommar. Carolina Romare/imagebank.sweden.se

Midsommar to jedno z najpopularniejszych świąt w Szwecji. W odróżnieniu od Bożego Narodzenia czy Wielkanocy, ten dzień spędza się głównie z przyjaciółmi i znajomymi, a nie z rodziną. Świętowanie zawsze solidnie zakrapiane jest alkoholem. W końcu trzeba mieć dużo odwagi, by skakać wokół kwiecistego słupa, udając małe żabki.

Kiedy świętuje się Midsommar?

Midsommarafton zawsze świętuje się w ten piątek, który wypada najbliżej przesilenia letniego. Choć sama nazwa oznacza “środek lata” to hucznie jednak świętowany jest jego początek. To czas, kiedy dzień jest najdłuższy, a noc najkrótsza w roku. I właśnie stąd wzięły się obchody tego święta – ludzie wyrażają w ten sposób swoją radość, że mogą tak długo cieszyć się promieniami słońca. Tradycja ta sięga wiele stuleci wstecz i była niegdyś związana z narodzinami Jana Chrzciciela. Dziś jednak niewiele osób kojarzy to święto z religią.

Słup majowy

Najważniejszym symbolem szwedzkiego przesilenia letniego jest Słup Majowy (midsommarstång lub majstång), który dekorowany jest w zielone liście, kwiaty i niebiesko-żółte wstążki. Nie jest wiadome skąd słup wziął się w tej formie. Wiadomo jednak, że wywodzi się z bardzo dawnej tradycji germańskiej i jest obecna do dziś w tych kulturach, na które tradycje germańskie oddziaływały. Midsommarstång wznoszony jest w midsommarafton i wokół niego rozgrywa się cały letni spektakl. Wokół majowego słupa tańczy się w kółko, często przy akompaniamencie akordeonu lub muzyki z głośników. Najbardziej znaną zabawą jest taniec wokół słupa przy dźwiękach piosenki Små grodorna (Małe żabki).

Tańce, kwiaty, śledzie i truskawki

Taniec wokół kwiecistego słupa to nie jedyny element składowy tego letniego święta. Midsommar to święto kwiatów. Kobiety i dzieci plotą wianki z kwiatów, którymi później ozdabiają głowę i włosy. Prawdopodobnie najczęściej wypowiadanym słówkiem tego dnia jest “Skål” (“na zdrowie”), które wykrzykuje się w trakcie toastów.  Popularnym mocnym alkoholem jest Skåne Akvavit, czyli ziołowa wódka z dodatkiem kminku, anyżu i kopru włoskiego. Okazją do wznoszenia toastów jest obiad, który Szwedzi jedzą zwykle na świeżym powietrzu. W menu króluje marynowany śledź, młode ziemniaki ze skórką, kwaśną śmietaną i szczypiorkiem. Ulubionym deserem są oczywiście truskawki, które podaje się sauté lub na śmietanowym torcie.

Midsommar to magiczna noc
Alexander Hall/imagebank.sweden.se

Magiczna noc

W folklorze Midsommar była jedną z najbardziej magicznych nocy w roku, kiedy siły natury eksplodowały z niezwykłą mocą. To właśnie wtedy granica między światem ludzi, a nadprzyrodzonymi siłami przyrody zaciera się. Przez pokolenia krążyło wiele niesamowitych opowieści mówiących o tym, co wydarzyło się tejże nocy. Wierzono, że rośliny lecznicze, które zerwano podczas przesilenia letniego, miały jeszcze silniejsze właściwości. Przed uroczystościami w midsommarafton chodziło się boso, by cały nadchodzący rok cieszyć się zdrowiem. Wiejskie społeczności wierzyły też w źródełka zdrowia i siły. Wędrowano nocą do źródeł, wypływających ze skał, i wypijano kilka łyków w świetle księżyca. To rónież miało dać siły witalne i zdrowie.

Faramarz Gosheh/imagebank.sweden.se

Noc pełna miłości

Midsommar to też czas, w którym dużo łatwiej można zajrzeć w przyszłość, więc niezwykle popularne były różnego rodzaju wróżby. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się te związane z miłością.  Dawniej wszystkie panny wkładały pod poduszkę siedem różnych kwiatów. Dzięki nim, we śnie, mogły ujrzeć swojego przyszłego partnera. Ważnym elementem tradycji było samodzielne zbieranie tych kwiatów w ciszy. Przerwanie jej przerywało magiczną nić i odbierało możliwość zajrzenia w przyszłość. Jeszcze inną metodą przepowiadania przyszłości było zjedzenie czegoś słonego i pójście spać bez wypicia choćby łyka wody. Najskuteczniejsza była “owsianka na sen” – drömgröt, w której skład wchodziła mąka, woda i sól. Przyszły partner ma wówczas przyjść we śnie, by zaoferować coś do picia. Na koniec, choć tradycyjnie i historycznie Słup Majowy utożsamiany jest z krzyżem, to wiele osób i tak widzi w nim wyraźny symbol… falliczny. Warto coś dodać na zakończenie? Niezwykle popularną datą urodzin jest 22 marca. Jeśli policzyć dziewięć miesięcy wstecz wypadnie nam… Tak – midsommarveckan, czyli ten tydzień, w którym wypada przesilenie letnie.

Więcej szwedzkich świąt:

Dodaj komentarz