Szwecja: 10 faktów

Czy da się opisać cały kraj w dziesięciu punktach? Można zamknąć specyfikę narodu w tak krótkiej liście? Spróbujemy! Oto Szwecja: 10 faktów i rzeczy, które musisz wiedzieć o najcieplejszym kraju Północy.

10 rzeczy, które musisz wiedzieć o Szwecji

Szwecja i fakt 1: Natura

Przyroda nie tylko co roku przyciąga do Szwecji tłumy turystów ale odgrywa też niezwykle ważną rolę w życiu Szwedów. Jest, przede wszystkim, integralną częścią ich życia. Jedną z najważniejszych i niepisanych norm w życiu codziennym jest równy dostęp do natury, który nazwany jest allemansrätten, czyli “prawo wszystkich ludzi”. To zdecydowanie jeden z 49 powodów, dla których warto jechać do Szwecji. Są takie miejsca w Szwecji, w których przez większą część roku można zobaczyć zorzę polarną. W Szwecji jest 29 parków narodowych i ponad 4000 rezerwatów przyrody. Dla Szwedów niezwykle ważna jest więc ochrona środowiska. To właśnie w Szwecji wymyślono system panta – w dużych supermarketach zawsze stoi specjalny automat do pustych butelek, który wydaje kwit. Można ten kwit wymienić na pieniądze lub o tę kwotę obniżyć koszt zakupów.

 

Szwecja: 10 faktów o tym północnym kraju

Fakt 2: Przestrzeń

O Szwecji mówi się: duży kraj, w którym mieszka mało ludzi. Szwecja jest piątym, jeśli chodzi o powierzchnię, krajem w Europie (a 55 na świecie). Na powierzchni 407 000 kilometrów kwadratowych żyje około 10 milionów ludzi. Gęstość zaludnienia wynosi 22 osób/km², a większość mieszkańców skupia się wokół największych aglomeracji miejskich. Największe szwedzkie miasta to, w kolejności: Stockholm (około 911,700 mieszkańców), Göteborg (507,500 mieszkańców), Malmö (287,200 mieszkańców), Uppsala (147,500 mieszkańców) i Västerås (116,400 mieszkańców). 97% terytorium Szwecji pozostaje niezamieszkane.

Fakt 3: Pokój

W 2014 roku Szwecja świętowała 200 lat pokoju. Swój ostatni konflikt zbrojny z Norwegią zakończyła 14 sierpnia 1814 roku. Od tego czasu trwa nieprzerwany pokój. Aby uczcić 150 lat bez wojny w Sztokholmie otwarto SIPRI – Stockholm International Peace Research Institute (Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań na Pokojem). Szwecja bardzo aktywnie działa na rzecz pokoju z ramienia Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jeśli chcesz poczytać więcej o szwedzkim wojsku zajrzyj –> tutaj.

Fakt 4: Demokracja i równość płci

Współczesna szwedzka demokracja swoje korzenie ma w 1866 roku, kiedy powstał Riksdag. Jednak początków tego systemu politycznego upatruje się już w 1435 roku w spotkaniach arystokracji w mieście Arboga. Od tamtego czasu zaszła ogromna ewolucja, aby rządy ludów mogły osiągnąć dzisiejszy poziom. Dziś podstawą życia społecznego jest nie tylko demokracja, ale także równość płci. Pierwszy kamień milowy na tej drodze położył Birger Magnusson, znany jako Birger jarl. W 1250 roku wprowadził prawo zakazujące przemocy (gwałtów i porwań) wobec kobiet. W 1845 roku wyrównane zostaje prawo spadkowe, a od 1921 kobiety mogą brać udział w wyborach. Dziś? Przewodnicząca partii, prezes wielkiej spółki czy kobieta na stanowisku dyrektora już nikogo nie dziwią. Udział kobiet w polityce jest bardzo ważny. Jeśli chcesz przeczytać, jakie partie zasiadają dziś w szwedzkim Parlamencie – zajrzyj tutaj.

Fakt 5: Woda i skały

Szwedzka linia brzegowa ma 3,218 kilometrów. Według obliczeń Szwecja posiada prawie 40,000 km² obszarów wodnych. To więcej, niż powierzchnia Belgii.  Niektórzy też doliczyli się na terenie Szwecji prawie 100 tysięcy jezior. Sztokholm leży na 14 głównych wyspach, a w okół roztacza się piękny Archipelag Sztokholmski. Podobno nikomu jeszcze nie udało się policzyć, ile wysp jest w Archipelagu. Niektórzy twierdzą, że ponad 100 tysięcy. Z wodą związany jest też najważniejszy punkt obronny Szwecji – Gotlandia. Wyspa ta jest jednym z najbardziej strategicznych punktów na mapie Szwecji. Ważną kwestią jest również to, że w Szwecji pije się wodę prosto z kranu – jest czysta, zdrowa i smaczniejsza niż ta butelkowana.

 

Fakt 6: Święto na każdą okazję

Szwedzi lubią świętować dosłownie wszystko: pożegnanie lata (kräftskiva), przywitanie wiosny (Valborgsmässoafton), przesilenie letnie (Midsommar), Dzień Domku Piernikowego i Dzień Świętej Łucji. Kalendarz świąt typowo szwedzkich jest dość napięty, a do tego są przecież święta doskonale znane naszej, polskiej tradycji, których Szwedzi również nie mogliby ominąć. W Szwecji świętuje się hucznie Wielkanoc i Boże Narodzenie. Listę szwedzkich świąt możesz sprawdzić tutaj.

Fakt 7: Spokój

Ta det lugnt będzie pewnie jednym z pierwszych zwrotów, z jakimi się zetkniesz w Szwecji. Wyluzuj, zrób wszystko na spokojnie. Tu się nie trąbi na ulicach, nie pcha w kolejkę, nie wstaje z siedzenia, zanim pociąg się nie zatrzyma. Raczej nie uczestniczy się w wyścigu szczurów, tylko robi wszystko po swojemu, powoli, po kolei. Tu też nikt nie ocenia po ubiorze, upodobaniach czy kolorze włosów. Szwedzi zawsze na wszystko mają czas, co często może być brutalnie wylanym na głowę kubłem wody dla niecierpliwych z natury Polaków.

Fakt 8: Światowe sławy

Szwecja muzyką, kinem i sportem stoi. Światowy boom na Szwecję rozpoczął się wraz w filmem Jungfrukällan Ingmara Bergmana. W 1960 roku zgarnął Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny, rozpoczynając szwedzki szturm na Hollywood. Czy komuś trzeba przedstawiać Gretę Garbo, Ingrid Bergman, Lasse Hallströma, Joela Kinnamana, Stellana Skarsgårda i jego syna Alexandra, czy Alicię Vikander? A to nawet nie jest połowa Szwedów, którzy zrobili zawrotną karierę w Hollywood. W szwedzkich muzykach kocha się cały świat (przeczytaj: Są ze Szwecji i kocha się w nich świat). Piosenki zespołu ABBA do dziś nuci się w każdym kraju, a na podstawie ich tekstów i muzyki powstają musicale i filmy. Czy jest ktoś, kto nie zna The Cardigans, Lykke Li czy Zary Larsson?

Szwedzcy sportowcy:

Szwecja wydała na świat również wielu światowej sławy sportowców: tenisista Björn Borg 11 razy zwyciężył w turnieju wielkoszlemowym, zdobył też Puchar Davisa. Żeby dokładnie wynotować wszystkie medale szwedzkiej pływaczki Therese Alshammar potrzeba trochę czasu. Trzy razy zdobyła medal olimpijski, dwukrotnie mistrzostwo świata na 50 i dziesięciokrotnie na 25 metrów. Do tego 10 razy pobijała rekord świata, przy czym jej czas na 25 metrów stylem motylkowym do dziś nie został pobity (2009, Singapur). Zwróćcie uwagę, że nie doszłam nawet do konkursów europejskich. Nie można w tym miejscu nie wspomnieć o najjaśniejszej gwieździe szwedzkiego futbolu – Zlatanie Ibrahimoviću. W reprezentacji Szwecji w latach 2001–2016, dwukrotny król strzelców we włoskiej lidze, 421 goli na 729 występów w statystykach klubowych. O ilości pucharów chyba nie ma sensu pisać, dla chętnych: oficjalna strona Zlatana.

Szwecja: 10 faktów. Fika

Fakt 9: Fika

Szwecja to wspaniały kraj. Tutaj przerwa w pracy nie tylko się należy, ale należy właściwie do obowiązku. Pracownik, który idzie na fikę, jest bardziej wydajny, skupiony i chętny do stawiania czoła nowym wyzwaniom. Czym jest fika? W największym skrócie jest to przerwa na kawę w miłym towarzystwie, przy towarzystwie czegoś słodkiego. Podczas fiki bierze się przerwę od życia i skupia tylko i wyłącznie na tym, by było przyjemnie (zatem unikamy trudnych tematów rozmów!) Więcej o fikowych zwyczajach poczytasz tutaj. A czym wy osładzacie sobie fikę?

Fakt 10: Lagom

Nie za dużo, nie za mało. Po prostu w sam raz. Czy to jest klucz do szwedzkiej szczęśliwości i spokoju ducha? Jedno jest pewne – szwedzka sztuka równowagi potrafi ułatwić życie. Jej klucz tkwi w życiu zgodnie z naturą, trzymaniu się z dala od skrajności, i umiar we wszystkim, co się robi. Wszystkiego musi być akurat, tyle, ile trzeba. Sekretów szczęśliwego życia ostatnio na rynku jest wiele. A co wyjdzie z zestawienia szwedzkiego lagom i duńskiego hygge? Zajrzyj tutaj.

 

Może cię zainteresować:

Jakie szwedzkie smakołyki przywieźć bliskim ze Szwecji?
Szukasz typowo szwedzkiego prezentu?
49 powodów, dla których warto odwiedzić Szwecję

2 myśli na temat “Szwecja: 10 faktów

Dodaj komentarz