Jakie szwedzkie marki są obecne na polski rynku

Szwecja

Szwecja. Nasz północny sąsiad zza Bałtyku. O Szwecji mówi się “duży kraj dla małej ilości osób”. Nie będzie to przekłamaniem, że Szwecja jest rajem dla samotników.

Wydaje nam się, że o naszym północnym sąsiedzie zza Bałtyku wiemy wiele. Tymczasem Szwecja ma tyle kolorów, smaków, dźwięków i faktur, że można poznawać ją za każdym razem na nowo. Możesz wędrować kilka dni przez głuszę i nie spotkać nikogo na swojej drodze, poza dziką zwierzyną, która opanowała lasy, jeziora i rubieże kraju. Życie na szwedzkich peryferiach toczy się zgodnie z prawami natury i według pór roku. To właśnie natura jest niezwykle ważnym elementem kultury i życia mieszkańców Szwecji.

Szwecja w jednym słowie

Jednym z ważniejszych słów w szwedzkim słowniku jest miljövänlig, czyli przyjazny środowisku. Ale ta idea jest zakorzeniona znacznie głębiej, niż w pustych hasłach o globalnym zasięgu ochrony środowiska. Czyste i naturalne powinno być twoje własne środowisko. Miejsce, w którym mieszkasz, pracujesz i żyjesz. Natura, którą trzeba chronić, zaczyna się już na twoim podwórku, za progiem twojego mieszkania, w twojej łazience i kuchni. To podejście i umiłowanie natury sprawiło, że ochrona środowiska nie jest przykrym obowiązkiem, ale najzwyklejszą codziennością. Dbasz o środowisko, bo ono dba o ciebie. Na początku mojej skandynawskiej przygody to właśnie Szwecja pokochała mnie. A ja tę miłość odwzajemniam.

Szwecja to spokój

Słowo, które kojarzy mi się ze Szwecją to “spokój”. Tutaj nigdzie nie muszę się spieszyć, nie muszę uczestniczyć w wyścigu szczurów. Wdycham czyste powietrze, a woda z kranu w centrum Sztokholmu smakuje mi bardziej, niż woda butelkowana. Lasy pełne są jagód i grzybów, a granitowe formacje, wyrastające z ziemi nie wiadomo skąd, zadziwiają mnie na każdym kroku. Nawet kiedy podążam utartymi szlakami, wzdycham z zachwytu rozglądając się dookoła. Tu znajduje wszystko, co cieszy moje oczy i duszę. Piękne piaszczyste plaże, zadbane miasta i małe miasteczka, pełne czerwonych domków, mistyczne jeziora spowite mgłą i światła północy, tańczące nocą na niebie kolorach zieleni, żółci i czerwieni. Szwecja uczy mnie kochać naturę i szanować ziemię, po której chodzę.

Informacje podstawowe

Geografia i klimat

Podział administracyjny Szwecji

Ludność i największe miasta

Parki Narodowe

Dojazd do Szwecji

Dokumenty i ważne informacje

Transport na miejscu

Język szwedzki

Informacje podstawowe

Szwecja (Sverige, Konungariket Sverige) jest królewską monarchią parlamentarną. Głową państwa jest król Karol XVI Gustaw (Carl Gustaf Folke Hubertus, urodzony 30 kwietnia 1946 w Solnie, z resztą w Noc Walpurgii). Władzę wykonawczą w Szwecji sprawuje rząd, na czele którego stoi premier (Stefan Löfven). Od wielu lat na szwedzkiej scenie politycznej liczą się dwie partie: Socjaldemokraci i Moderaci. Po wyborach w 2018 roku trzecią siłą w parlamencie są Szwedzcy Demokraci.

Obok Norwegii i Danii Szwecja jest zaliczana do państw Skandynawskich. W szeregi Unii Europejskiej Szwecja weszła w 1995 roku, jednak do dziś nie przyjęła euro, pozostawiając szwedzką koronę (SEK). Ponadto dziś w Szwecji mieszka 10 230 185 mieszkańców, czyniąc ją najbardziej zaludnionym krajem skandynawskim.

Garść faktów:

  • Stolicą Szwecji jest Sztokholm
  • Hymnem (Nationalsång) Szwecji jest: ”Du gamla, du fria
  • Języki mniejszości narodowych w Szwecji: fiński, jidisz, meänkieli, romski i samski
  • W Szwecji podstawą konstytucyjną jest wolność wyznaniowa. Szwecja jest tradycyjnie uważana za kraj chrześcijański, należący do tradycji ewangelicko-luterańskiej, choć dziś jest raczej uważana za kraj świecki
  • 6 czerwca w Szwecji świętuje się Sveriges nationaldag na pamiątkę odzyskania przez Szwecję niezależności po zerwaniu Unii Kalmarskiej i objęciu tronu przez Gustawa Wazę (1523 rok)
  • Od 3 września 1967 roku w Szwecji obowiązuje ruch prawostronny. Dzień zmiany ruchu nazywany jest Dagen H

Geografia i klimat

Szwecja położona jest na Półwyspie Skandynawskim. Graniczy z Norwegią, Finlandią oraz z Danią (oba kraje łączy słynny Most nad Sundem – przechodzący nad cieśniną Öresund). Powierzchnia Szwecji obejmuje 447 435 km² i jest piątym, pod względem wielkości, krajem w Europie.  W Szwecji panuje klimat umiarkowany, z dużymi różnicami temperatur, które w dużej mierze uzależnione są od ciepłego prądu morskiego Golfstrom. Na południu kraju dominują drzewa liściaste, a w północnej części królują drzewa iglaste z sosną i świerkiem na czele. Bardzo popularna jest też brzoza, która dominuje w na tych terenach. Na północy panuje klimat subarktyczny, o górzystym krajobrazie, z dużo dłuższymi zimami i nocami polarnymi. W rezultacie latem na północy rozpoczynają się dni polarne, przez co słońce prawie wcale nie chowa się za horyzont.

Garść faktów:

  • Szwecja rozciąga się na około 17 szerokościach geograficznych i 15 długościach geograficznych
  • Woda (jeziora, rzeki, stawy…) zajmują prawie 9% powierzchni kraju
  • Stolicą Szwecji jest Sztokholm i jest to najbardziej zaludnione miasto w kraju (prawie półtora miliona mieszkańców w obszarze miejskim, z kolei Storstockholm to aż 2 344 124 mieszkańców!)
  • Tylko trzy inne miasta mają powyżej 200 000 mieszańców – Göteborg, Malmö i Uppsala
  • Najwyższym szczytem w Szwecji jest Kebnekaise z wysokością 2 099 m.n.p.m. (choć wysokość szczytu zmienia się! Zobacz, dlaczego tak się dzieje)
  • Największym jeziorem w Szwecji jest Vänern o powierzchni 5 648 km²
  • Najdłuższą rzeką jest Klarälven–Göta älv o długości 720 kilometrów

Podział administracyjny Szwecji

Szwecja podzielona jest na 21 województw (län). Każdy län administrowany jest przez länsstyrelse, zarząd województwa, który mianowany jest przez szwedzki rząd. Każdy län ma również własną radę (landsting), która jest lokalną reprezentacją mieszkańców. Co więcej, województwa są podzielone na gminy (kommuner), których w sumie jest 290.

Ludność i największe miasta

Stan na 31 grudnia 2018. Źródło: www.scb.se

Parki Narodowe

Szwecja to wielki kraj, który mieści na swoim terytorium odpowiednią, co do wielkości, ilość chronionych obszarów naturalnych. Co za tym idzie, w Szwecji powstało do tej pory 29 parków narodowych i ponad 4000 rezerwatów przyrody. Szwecja to ziemia dziewicza, bo aż 97% terytorium kraju jest niezamieszkane. Poza utartymi szlakami ziemia należy do dzikiej zwierzyny i roślinności. Obowiązkiem każdego, kto odwiedza parki narodowe w Szwecji, jest przestrzeganie najważniejszej reguły: nie zakłócaj spokoju i nie niszcz (prawo allemansrätten). Jednak przed podróżą warto zapoznać się z regulaminem konkretnego parku, do którego się wybieramy, bo mogą w nim specjalne reguły. Kilka parków jest wartych szczególnej uwagi.

Abisko, Norrbotten

Abisko to duży park (ok. 7700 hektarów). Choć jest kierunkiem tygodniowych wypraw to warto wyruszyć tam choć na jeden dzień po to, by przejść fragment szlaku Kungsleden i chłonąć wspaniałe widoki przez całą trasę z Kiruny. Park jest oddalony o 100 kilometrów za zachód od Kiruny, więc droga do Abisko Turiststation powinna zająć niewiele ponad godzinę. Malownicza droga biegnie wzdłuż Torneträsk, szóstego pod względem wielkości jeziora w Szwecji. Zaraz obok drogi ekspresowej biegną tory kolejowe, po których jeździ tzw. Malmbanan, czyli Żelazna Kolej. Początek tego 500-kilometrowego kolejowego szlaku jest w odległej Luleå, a trasa biegnie przez cały Norrbotten i kończy się w norweskim Narwik. Jeszcze innym środkiem transportu jest autobus nr 91 z terminalu autobusowego, który jedzie w kierunku Narwiku. Podróż trwa około 1:15 minut. Warto wejść na szczyt góry Nuolja, gdzie znajduje się Aurora Sky Station. Można tu wypić kawę, a nawet spędzić noc w polowaniu na zorzę polarną.

Stora Sjöfallet, Norrbotten

Alpejski krajobraz w skandynawskich górach: imponujące grzbiety górskie, głęboko wyrzeźbione doliny usłane różnej formy głazami, a wszystko to otoczone lasami sosnowymi. Krajobraz parku buduje słynna góra Akka, zwana Królową Laponii, której masyw zajmuje większą część terenu. Znaczna jego część jest pokryta lodowcem. Jezioro Akkajaure dzieli park na dwie części. W południowej części króluje Akka, w północnej zaś masyw górski Kallaktjåkkå. W parku można zaobserwować bardzo duże różnice wysokości, dzięki czemu sama obserwacja różnorodności pod względem roślinności jest niezwykle ciekawa. Park Stora Sjöfallet obejmuje teren 1,278 km2, a został utworzony w 1909 roku, aby objąć ochroną właśnie tę północną część Gór Skandynawskich. Pod względem wielkości jest trzecim parkiem narodowym w Szwecji.

Padjelanta, Norrbotten

Największy park narodowy w Szwecji, zajmuje powierzchnię 1,984 km2. Ten kwiecisty raj, z ogromnymi pastwiskami dla reniferów, rozciąga się w północno-zachodniej Szwecja, jego zachodni kraniec wyznacza norweska granica. Ogromny obszar parku zajmują dwa jeziora: Vastenjaure i Virihaure. Virihaure przez wielu uważane jest za najpiękniejsze jezioro w całej Szwecji, a wokół niego rośnie wiele gatunków roślin, które ciężko spotkać gdziekolwiek indziej na świecie. Padjelanta jest więc nie tylko rajem dla reniferów, ale też miejscem uwielbianym przez geologów, botaników, ale też ornitologów. Występuje tu ogromna ilość gatunków ptaków (przekraczająca 120 gatunków), a także rzadko spotykane gatunki zwierząt: rosomaki, lisy polarne czy nawet niedźwiedzie brunatne.

Sarek, Norrbotten

Szczyty, które swoją wysokością przekraczają 2000 m.n.p.m. Do tego prawie 100 lodowców, poprzecinane długimi, wąskimi i głębokimi wąwozami z rwącą wodą delty rzeki Rapa. Alpejski krajobraz, w którym lud Sami żył od niepamiętnych czasów, ze wspaniałymi łańcuchami górskimi. Tu nie ma żadnej bazy noclegowej, czy restauracji. To całkowicie wyludniona część świata, zupełnie dzika i dziewicza. Tutaj można zetknąć się ze swoistym mikroklimatem, który powoduje, że rośliny znane nam z innych części świata, tutaj osiągają o wiele większe rozmiary! Roślinności, jak i zwierząt, tutaj nie brakuje. Sarek graniczy z dwoma innymi parkami narodowymi, od od północy ze Stora Sjöfallet, a od zachodu ze Padjelanta. Wytrwali wędrowcy łączą wyprawę po tych trzech parkach w jedną.

Fulufjället, Dalarna

We Fulufjället znajduje się najwyższy wodospad w Szwecji, 93-metrowy Njupeskär. Huk uderzającej o ziemię wody słychać z bardzo daleka, wszystko przez swobodnie spadającą wodę, której odcinek wynosi aż 70 metrów. Tutaj też znajduje się najstarsze na świecie drzewo „världens äldsta träd” – Old Tjikko. Naukowcy twierdzą, że może mieć nawet 9550 lat. Najwyższy szczyt parku, Brätfjallet, ma wysokość 1042 metrów n.p.m. Pozostała część parku to ogromny płaskowyż. Tutaj też żyje ogromna część rzadkich gatunków zwierząt, w tym nieliczna populacja wilków, rosomaków czy niedźwiedzi. Fulufjället jest jednym z „najmłodszych” parków narodowych, którego inauguracja odbyła się we wrześniu 2002 roku. Wielkiego otwarcia dokonał sam król Carl XVI Gustaf, a tego dnia przybyło na uroczystość kilka tysięcy osób.

Dojazd do Szwecji

Wbrew pozorom Szwecja nie jest daleko! Co więcej, możliwość różnorodnych połączeń sprawia, że podróż może być komfortowa i.. Tania!

Samolotem

Z Polski do Szwecji bezpośrednio można dolecieć samolotem do kilku miast, na przykład do:

  • Sztokholmu (z Warszawy, Gdańska, Katowic, Poznania, Krakowa, Wrocławia i Szczecina)
  • Göteborga (z Warszawy, Wrocławia, Gdańska i Krakowa)
  • Malmö (z Warszawy, Katowic, Gdańska i Krakowa)
  • Växjö (z Gdańska)

Bezpośrednie połączenia z Polski do Szwecji obsługuje LOT, Wizz Air, Ryanair i Norwegian. Z przesiadką można wyruszyć również liniami lotniczymi SAS (via Kopenhaga), Finnair (via Helsinki), KLM (via Amsterd) i Lufthansą (via Düsseldorf, Monachium czy Frankfurt). Jak kupić tanio bilet? Przede wszystkim warto rezerwować bilety z dużym wyprzedzeniem. Ceny biletów można sprawdzać na takich portalach, jak SkyScanner czy Loty Google. Warto ustawić sobie alert cenowy.

Promem

Najpopularniejszą drogą morską jest obsługiwana przez Stena Line trasa z Gdyni do Karlskrony. Dodatkowo do Szwecji wypływają promy ze Świnoujścia, którymi można dostać się do Ystad lub Trelleboga. Promy z Gdyni płyną do Karlskrony lub Nynäshamn. Najlepiej jest wsiąść na prom wieczorem, by całą podróż przespać – prom będzie płynąć całą noc. Z Gdyni promy wypływają o 21:30, a cumują w Karlskronie około 7 rano.

Dokumenty i ważne informacje

Kiedy jechać?

Szwecja jest atrakcyjnym krajem w każdą porę roku, wszystko zależy od tego, kiedy dokładnie turysta się tam wybiera. Choć Szwecja leży na północy Europy, to na jej terytorium panuje klimat umiarkowany. Z wyjątkiem północnej części kraju, łagodne temperatury panują w Szwecji przez cały rok. Szwecja południowa i centralna cechuje się ciepłymi latami i chłodnymi zimami. Północ jest chłodna, a zimą – mroźna. W najcieplejszym miesiącu, lipcu, temperatury w Szwecji oscylują między 22 a 13 °C. W zimie średnia temperatura waha się od -4 do 2 °C, a najzimniejszymi miesiącami są grudzień i styczeń. Warto też pamiętać o dniach i nocach polarnych, do których trudno jest się przyzwyczaić turystom.

Dokumenty

Ważny paszport lub dowód osobisty upoważniają do wjazdu i pobytu na terytorium Szwecji do 3 miesięcy.

Placówki dyplomatyczne

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Królestwie Szwecji, Sztokholm, Karlavägen 35. Tel.: +46 70 922 08 92, e-mail: sztokholm.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Sztokholmie, Sundbyberg, Prästgardsgatan 5, Tel.: +46 8 50 57 50 60, sztokholm.amb.wk@msz.gov.pl

Konsulat Generalny (Honorowy) Rzeczypospolitej Polskiej w Halmstad, Halmstad, Brogatan 42, Tel.: (00-46-35) 21-09-55 Polska@konsulatet.se

Instytut Polski w Sztokholmie, Sztokholm, Mosebacke torg 4, Tel.: +46 850 575050 sztokholm@instytutpolski.org

Przepisy celne

Wjeżdżając bezpośrednio z obszaru Unii Europejskiej nie trzeba płacić cła za przewożone rzeczy, które są przeznaczone do użytku osobistego. Organiczenia lub specjalne wymogi dotyczą: zwierząt, alkoholu, tytoniu, broni i amunicji, niebezpiecznych narzędzi, strzykawek lekarskich wraz z igłami. Nie można na terytorium Szwecji wwieźć narkotyków, środków dopingujących i pornografii.

Ubezpieczenia

W przypadku braku ubezpieczenia, nie można korzystać z bezpłatnej służby zdrowia. Dlatego warto mieć ze sobą kartę EKUZ (Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego). Jednak karta ta upoważnia jedynie do korzystania z niezbędnych świadczeń w ramach publicznego systemu medycznego. Dla własnego bezpieczeństwa warto pomyśleć o dodatkowym ubezpieczeniu, które w szerszym zakresie pokryje koszty leczenia, na przykład w prywatnej placówce.

Zdrowie

Warto pamiętać, że osoby ubezpieczone mogą korzystać z opieki medycznej bezpłatnie. Odpłatność za niektóre usługi określana jest przez szwedzkie władze lokalne, a dzięki ubezpieczeniu opłata wyniesie tyle, ile by wyniosła obywatela Szwecji. Leczenie dzieci do 20 roku życia jest zawsze bezpłatne. W razie braku ubezpieczenia pomoc w nagłym wypadku lub wizyta u specjalisty może wynieść około 500 SEK. W przypadkach nagłych sytuacji należy udać się na ostry dyżur (AKUT) lub skorzystać z numeru alarmowego: 112.

Transport na miejscu

Samolotem po Szwecji

Większość połączeń lotniczych wewnątrz kraju wykonują skandynawskie linie lotnicze SAS, choć jest również wiele lokalnych przewoźników, np. Malmö Aviation. Na terenie Szwecji obecna jest też tania linia lotnicza Norwegian, która oferuje bardzo atrakcyjne połączenia – szczególnie jest to ważne, w przypadku chęci podróży na północ kraju.

Pociągiem po Szwecji

Po Szwecji doskonale podróżuje się pociągami. Sieć połączeń jest bardzo rozległa. Większość połączeń kolejowych obsługuje państwowa spółka SJ AB. Co ciekawe, poprzez stronę internetową (sj.se) można sprawdzić nie tylko połączenia kolejowe. Jeśli do jakiegoś miejsca nie docierają pociągi, wyszukiwarka znajdzie bilet kombinowany, połączony z autobusami czy promami państwowych spółek.

Autobusem po Szwecji

Każdy szwedzki region ma swój własny länstrafiken, czyli transport lokalny. Częścią länstrafiken są właśnie autobusy, zarówno miejskie, lokalne jak i regionalne, którymi można bez problemów poruszać się po całym kraju. Każdy län (region administracyjny, odpowiednik polskiego województwa) ma doskonale prosperujące strony internetowe, bogate w mapy, rozkłady jazdy, a często też i aplikację na komórkę, usprawniające zakup biletów. Nie ma państwowej spółki autobusowej, jak w przypadku pociągów. Podróżowanie po Szwecji z prywatnymi firmami autobusowymi może być opłacalne! Podróż z firmą Nettbuss, zamówiona dzień przed wyjazdem, ze Sztokholmu do Lund kosztować będzie 360 SEK. Ale można znaleźć mnóstwo promocji, a bookowanie z wyprzedzeniem to znacznie niższe ceny. Firm jest bardzo, między innymi FlixBus, czy Swedbuss.

Flygbussarna to firma, która obsługuje połączenia autobusowe między większością lotnisk, a centrami miast w Szwecji. Na ich stronie internetowej można zakupić bilet na dowolne połączenie w całym kraju.

Samochodem przez Szwecję

Podróż samochodem przez Szwecję to doskonały sposób, aby dotrzeć w te miejsca, w które nie dociera inna komunikacja. Najszybszy i najlepszy sposób na spotkanie z dziką przyrodą i sposób na niezależność. Można dzięki temu zrobić listę ciekawych rzeczy do zobaczenia i po prostu ruszyć w podróż. Przeczytaj cały artykuł na temat podróżowania samochodem przez Szwecję.

Język szwedzki

Język szwedzki (svenska språket) jest językiem indoeuropejskim, wywodzącym się z grupy języków północnogermańskich. Wraz z językiem duńskim wywodzi się również z podgrupy wschodnioskandynawskiej (w odróżnieniu do norweskiego, islandzkiego i farerskiego, które należą do zachodnioskandynawskiej podgrupy). Bardziej nowoczesny podział języków oparty jest na wzajemnym zrozumieniu i dzieli języki skandynawskie na grupę “kontynentalną skandynawską”, która obejmuje szwedzki, duński i norweski oraz grupę “skandynawską”, która obejmuje język farerski i islandzki. Wielu językoznawców zgadza się co do teorii, że te trzy języki – szwedzki, duński i norweski – można uznać za dialekty tego samego języka. Dziś język szwedzki jest językiem ojczystym dla prawie 10 milionów ludzi. Jest językiem urzędowym w Szwecji, Finlandii i na wyspach Alandzkich. Ten szwedzki, którego chcesz się uczyć to rikssvenska, standardowy szwedzki pisany i mówiony, który z założenia nie jest żadnym dialektem. A tych jest sporo.

Język szwedzki jest przydatny, szczególnie na północy kraju i jeśli chcemy zdobyć zaufanie naszego rozmówcy! Zajrzyj więc do rozmówek szwedzkich wraz z nagraniami.

10 rzeczy, których nie wiesz o Szwecji

 

Dodaj komentarz