Szwedzki Układ Słoneczny

A gdyby tak spełnić marzenia z dzieciństwa i wzbić się w przestrzeń kosmiczną? Móc nie tylko zobaczyć planety Układu Słonecznego z bliska, ale również dotknąć je, zrobić im zdjęcia..? Szwedzki Układ Słoneczny istnieje i jest w zasięgu ręki…

W Szwecji wybudowano największy na świecie model Układu Słonecznego. Modele planet, księżyców i planetoid rozmieszczone są na terenie całego kraju w skali 1:20 milionów. Ten budynek, który jest widoczny niemalże z każdego krańca Sztokholmu, to Globen. Największa sferyczna budowla na świecie.W Szwedzkim Układzie Słonecznym jest Słońcem. Oddalony od niej o 326 kilometrów Pluton ma zaledwie 12 centymetrów średnicy. To o 917 razy mniej… Podróż przez Szwedzki Układ Słoneczny to podróż w głąb Szwecji. To podróż przez szwedzkie tradycje, kulturę i obyczaje, które zmieniają się diametralnie, im dalej jesteśmy od Słońca.

Rozmiar Układu Słonecznego

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co musieli czuć Neil Armstrong, Edwin Aldrin i Michael Collins, kiedy wsiedli na pokład Apollo 11? Trzech astronautów spędziło w zamkniętej kapsule ponad trzy dni. Lecieli przez przestrzeń kosmiczną, przekraczając prędkość 39 tys km/h, by w ciągu 75 godzin i 56 minut, dotrzeć na orbitę Księżyca. Średnia odległość z Ziemi do Księżyca wynosi 384 400 km. To tak, jakby 700 razy zrobić trasę z Zakopanego do Gdańska. Na upartego, można między ziemię, a księżyc wcisnąć wszystkie planety Układu Słonecznego. Trudno sobie wyobrazić, jak wielka jest to odległość. Przecież księżyc widać gołym okiem. Czasem masz wrażenie, że możesz go dotknąć. A jednak droga tam trwa aż trzy dni… Trudno jest pojąć ogrom Układu Słonecznego. Może warto zbudować jego model?

Szwedzki Układ Słoneczny: na początku był pomysł

Największy problem stanowić będzie na pewno odtworzenie modelu słońca. Przecież Słońce jest ogromne. Jego masa przekracza 99% całego układu słonecznego… Pewnego dnia Nils Brenning, szwedzki astronom, jechał rowerem do domu. Pokonywał tę trasę setki, a może i tysiące razy. I nagle go olśniło. Rozwiązanie tego problemu miał w zasadzie tuż za oknem swojego mieszkania.

 

Ericsson Globe. Wzniesiony został w lutym 1989 roku i od tamtej pory, niezmiennie, jest największą sferyczną budowlą na świecie. Ze swoją wysokością 85 metrów Globen góruje nad panoramą Sztokholmu. Spacer dookoła areny zajmuje trochę czasu, bo średnica budynku wynosi 110 metrów. Przecież nie mogło być lepiej. Globen jest ogromny i na dodatek okrągły. Czy można stworzyć dla niego odpowiednią skalę i zbudować model? Nils opowiedział o tym pomyśle swojemu koledze po fachu. Gösta Gahm uderzył pięścią w stół: ROBIMY TO. Robimy sztokholmski Układ Słoneczny.

Matematyka i gumka recepturka

Dzięki szybkim obliczeniom matematycznym okazało się, że ten szalony plan jest możliwy. Nils rozłożył mapę Sztokholmu na stole i umieścił Globen w centrum. Na ołówek nałożył gumkę recepturkę, by pomóc sobie stworzyć równe okręgi. Ku ich zaskoczeniu, obiekty kosmiczne, na swojej orbicie, znajdowały fantastyczne miejsca: muzea, kampusy akademickie i centrum handlowe. Każde z wybranych miejsc zareagowało na pomysł z ogromnym entuzjazmem i w ciągu kilku lat wszystkie planety wewnętrzne znalazły swój dom. Globen stał się wyznacznikiem skali. 1 do 20 milionów.

Na szczyt Globen (Słońca) można wjechać gondolą

 

Merkury: Stockholms stadsmuseum, Slussen. Średnica: 25 cm. Odległość od Globen: 2,9 km.

 

Wenus: AlbaNova University Centre. Średnica: 62 cm. Odległość od Słońca: 5,5 km

 

Mars: Mörby centrum. Średnica: 35 cm. Odległość od Słońca: 11,6 km

 

Krótko po inauguracji modeli rozdzwoniły się telefony. Pojawiły się kolejne miejsca, które chciały otrzymać swój obiekt kosmiczny. I tu właśnie rozpoczyna się historia największego na świecie modelu Układu Słonecznego.

Szwedzki Układ Słoneczny

Dziś Szwedzki Układ Słoneczny to 25 głównych obiektów, które rozlokowane są po całej Szwecji. Odległość od najdalej wysuniętego punktu na południe, komety Swift-Tuttle w Karlshamn, do obiektu wysuniętego najdalej na północ, szoku końcowego w Kirunie, wynosi około 1800 kilometrów. Jak to wygląda w rzeczywistości?

Ponad to, dzięki Sweden Solar System i przyjętej skali zrozumiesz różnicę w rozmiarach. Globen ma 110 metrów średnicy. Średnica Merkurego to tylko 25 centymetrów. Ziemia i księżyc oddalone są od siebie o 20 metrów, a Ziemia ma 65 centymetrów średnicy. Można stanąć pomiędzy nimi i wyobrazić sobie przed sobą Globen. Ziemia jest naprawdę malutka. Zrozumiesz też ogrom tych odległości. Jeśli wyruszysz spacerem spod Globen do Merkurego do pokonania masz jakieś trzy kilometry. Przejdziesz tę odległość, prawdopodobnie, w 40 minut. Prawdziwa odległość Merkurego od Słońca to… 57 milionów 910 tysięcy kilometrów. Dalej na północ mamy model Neptuna, który znajduje się w parku Strykjärnsparken w mieście Söderhamn. To 261 kilometrów od naszego Słońca. Nieustanny marsz, bez przystanków, trwałby 53 godziny. Model Neptuna ma ma średnicę 2,5 metra. To o 44 mniej niż średnica Ericsson Globe. 

Odległość od Globen do końca naszej Heliosfery, do Szoku Końcowego w Kirunie wynosi 1223 kilometry, a 950 kilometrów w prostej linii. Spacer spod Globen trwałby 250 godzin, czyli około 8 miesięcy i 10 dni nieustannego marszu. 8 miesięcy bez przerwy.

Podróż przez Szwedzki Układ Słoneczny

Nasza podróż rozpoczęła się na południu, w Karlskronie. Przejechaliśmy 6130 kilometrów, a ta podróż to był istny… Kosmos… Okazuje się, że warto jest marzyć. Warto jest wpaść na szalony pomysł, zapakować do samochodu dwulatka, męża, babcię i ruszyć przed siebie. Ale to nie koniec Szwedzkiego Układu Słonecznego. Może jeden z jego obiektów trafi kiedyś tu… Do Polski?

Pluton i Charon, Delsbo. Średnica Plutona: 12 cm. Odległość od Globen: 300 km.

 

Sedna: Teknikens hus, Luleå. Odległość od Globen: 912 km.

 

Szok końcowy. Institutet för rymdfysik, Kiruna

 

Uran, Lövstabruk.

 

NeptunStrykjärnsparken, Söderhamn.

 

 

Eris: Umestans företagspark, hus 56, Umeå

 

Kometa Halleya: Balthazar, Skövde.

 

Ta wyprawa była sporym doświadczeniem. Nauczyliśmy się bardzo… Oszczędzać.

2 myśli na temat “Szwedzki Układ Słoneczny

Dodaj komentarz