Typiskt svenskt: typowo szwedzkie jedzenie

My mamy bigos, pierogi i “mięsko zjedz, a ziemniaczki zostaw”.  A jak to wygląda w Szwecji? Typiskt svenskt, czyli typowo szwedzkie jedzenie. Jakie są Wasze pierwsze skojarzenia?

Założę się, że mięsne klopsy. To bardzo dobra myśl, bo to jeden z najlepiej rozpoznawalnych szwedzkich klasyków. To jednak nie wszystko!

Typiskt svenskt do jedzenia i picia

Köttbullar med potatismos, gräddsås och lingonsylt

Klopsy mięsne w towarzystwie puree ziemniaczanego, sosu śmietanowego i konfitury z borówki brusznicy. To najbardziej znane szwedzkie danie, które pokochał cały świat. Klopsy jada się nawet przy wigilijnym stole!

Filmjölk

Filmjölk często nazywany jest zsiadłym mlekiem. Według Słownika szwedzko-polskiego (Kubitsky J., s. 124, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Natur och Kultur, 1998) filmjölk to kwaśne mleko. Jeszcze inni uważają to za szwedzki odpowiednik kefiru. Jednak smak filmjölk jest niepowtarzalny.

Nyponsoppa

Zupa przyrządzana z owoców róży, wody, cukru i mąki ziemniaczanej, ozdabiana ciasteczkami migdałowymi. W oryginalnym przepisie nie ma śmietany i mleka, ale często używa się tych składników. Nyponsoppa jest też bardzo popularna w formie soczku ze słomką.

Kroppkakor

Danie regionalne, charakterystyczne dla wyspy Öland, wybrzeża Smålandii, Blekinge i Gotlandii. Kroppkakor przypominają nieco nasze polskie pyzy. W ziemniaczane ciasto zawijane jest mięso (np. wieprzowe) z cebulą. Podawane są z rozpuszczonym masłem i borówką brusznicą.

Messmör

Messmör to specjał do smarowania kanapek. Ten topiony ser serwatkowy produkowany jest w regionie Jämtland, choć podobne smarowidła można znaleźć w całej Skandynawii.

Kalix Löjrom

Miasto Kalix leży u ujścia rzeki o tej samej nazwie, w  północnej części Zatoki Botnickiej, w regionie Norrbotten, około 50 kilometrów na zachód od fińskiej granicy. To właśnie tam pozyskiwany jest słynny kawior z sielawy europejskiej, która żyje w tym obszarze. Od 2010 roku posiada status Oznaczenia pochodzenia geograficznego produktów (ang. protected designation of origin, PDO).

 

Chrupkie pieczywo Wasa

Chrupkie pieczywo (knäckebröd) ma bardzo długą tradycję. Karl Edvard Lundström założył AB Skellefteå Spisbrödsfabrik w 1919 roku w mieście Skellefteå. Wtedy chyba nikt nie przypuszczał, że kiedyś będą największym producentem chrupkiego pieczywa na świecie. Historię firmy można poznać w muzeum w Filipstad, gdzie znajduje się też główna ich siedziba. Chrupkie pieczywo jada się w Szwecji na śniadanie. Jedna z ulubionych form widoczna jest na obrazku – jajko na twardo w towarzystwie Kalles Kaviar. Nie ma też bufetu śniadaniowego w hotelu, hostelu czy vandrarhemie bez Wasy.  Z kolei w restauracjach knäckebröd podawany jest jako czekadełko, w towarzystwie masła ziołowego lub kremowego serka.

Inne:

  • Surströmming, czyli słynny kiszony śledź
  • Hjortron, czyli malina moroszka
  • Kalles Kaviar, czyli pasta z ikry dorsza
  • Blodpudding, czyli danie, które niektórzy porównują do naszej, polskiej kaszanki
  • Kräftor, czyli raki. Najchętniej spożywane podczas Kräftskiva
  • Falukorv, czyli typowo szwedzka kiełbasa z miasta Falun
  • Svagdricka, czyli lekkoalkoholowy napój z wielowiekową tradycją

Typiskt svenskt na święta i od święta

Tort kanapkowy – smörgåstårta.

Pofikaj w kuchni! Krótki filmik, a na nim gwiazda imprezowo-świątecznego stołu: szwedzki tort kanapkowy (smörgåstårta).

Opublikowany przez Pofikasz? o Szwecji po polsku. Niedziela, 21 kwietnia 2019

Smörgåstårta

Powód do dumy każdego gospodarza imprezy. Nie wiesz, czym zaskoczyć swoich gości na rodzinnej kolacji? Nie masz pomysłu co podać, kiedy podejmujesz gości? Przygotuj tort kanapkowy.

 

Julskinka

Królową szwedzkiej Wigilii jest świąteczna szynka. Najpierw należy ją gotować przez około godzinę (do uzyskania 70*C wewnątrz mięsa), po ostygnięciu należy ją glazurować w musztardzie i upiec ją na złoto w piecu.

Prinskorv

“Kiełbaski księcia” są niewielkich rozmiarów (5-7 centymetrów). Najczęściej podsmażane są na patelni i podawane z musztardą. Ciekawostką jest to, że niektóre małe zakłady mięsne w Szwecji wciąż wyrabiają kiełbaski tradycyjnymi metodami, ręcznie i przy użyciu naturalnych jelit.

 

Janssons Frestelse

To typowo szwedzka zapiekanka, składająca się z ziemniaków, cebuli i anchois, z dodatkiem śmietany i białego pieprzu. To danie przygotowywane jest przede wszystkim na Boże Narodzenie, ale też Wielkanoc czy Midsommar.

 

Dopp-i-grytan

Jeszcze w XX wieku w Szwecji panowała bieda i głód. Pozostałością po tamym okresie są niektóre bardzo proste potrawy. Jedną z nich jest właśnie dopp-i-grytan, czyli kromka chleba zanurzona w ciepłym sosie pieczeniowym, który powstał w wyniku pieczeniu szynki.

Inne:

  • Rödbetssallad, czyli sałatka buraczana z majonezem
  • Risgrynsgröt, czyli ryż na mleku
  • Vörtbröd, czyli bożonarodzeniowy chleb, często przyprawiany goździkami, cynamonem, imbirem, kardamonem i rodzynkami.
  • Snaps, czyli mocniejsze alkoholowe napoje takie jak Akvavit, Beska droppar, czy O.P Andersson
  • Julmust i Påskmusk
  • Glögg

Typiskt svenskt słodycze

  • Ahlgrens bilar, czyli najczęściej kupowane samochody w Szwecji
  • Polkagris, czyli cukierki z wieloletnią tradycją, wytwarzane tradycyjnie w mieście Gränna
  • A Lakrits i Djungelvrål możecie obejrzeć w poniższym filmie. Miny uzasadnione.

Chcesz wiedzieć, co smacznego przywieźć znajomym ze Szwecji?

Dodaj komentarz